İntizar dövrü – “hazır vəziyyət” dövrü
İntizar dövrü “hazır vəziyyət” dövrüdür: «İntizar o deməkdir ki, daim “hazır vəziyyətdə” olmalısınız.» (1399/01/02)
Bu dövr, bəşəriyyətin son xilaskarının zühurunu gözləyənlərin bütün dünyada özlərini və başqalarını son fərəc üçün hazırladıqları bir zamandır. Bu mərhələdə “intizar” daha üstün və ali bir vəziyyətə çatmaq üçün ayıq-sayıq olmaq və şövq göstərmək mənasını daşıyır: «İntizar – yəni tərəqqüb, yəni qəti olan bir həqiqəti gözləmək.» (1390/04/18)
“Fərəc” isə işlərdə açılış deməkdir: «Fərəc – yəni açılış.» (1384/06/29)
Fərəcin intizarı isə hazır olmaq və çıxılmazlıq düşünməmək mənasındadır: «Fərəcin intizarı… yəni hazır olmaq, düşünmək, çıxılmazlıq sanmamaq.» (1402/01/29)
Bu dövrdə “intizar” xüsusilə şiələr arasında İslam cəmiyyətlərini hərəkətə gətirən təsirli bir amildir; qlobal ədalət hakimiyyətinə giriş və tarix boyu şiəliyin dinamikliyinin rəmzidir: «Bu etiqadın [məhdiçilik] şiələr arasındakı ən böyük xüsusiyyəti ümid yaratmasıdır. Şiə cəmiyyəti yalnız keçmişdəki tarixinin parlaq məqamlarına söykənmir, gələcəyə baxır.» (1394/03/14)
Bu əsasla, həqiqi intizar edənlər üçün bir həyat tərzi müəyyənləşdirir: “intizarçı həyat tərzi”.
İntizarçı yaşayışda fərəcin intizarı sadəcə bir ehtiyac deyil, qurucu bir əməldir. Rəvayətlərə əsasən, intizar Peyğəmbər ümmətinin ən üstün əməli və hərəkətverici amildir:
«İntizar qurucudur… “Əfzəlul-ə’mali ümməti intizarul-fərəc” – yəni ümmətimin ən üstün əməli fərəci gözləməkdir; yəni ümid… Fərəcin intizarında ümid var, hərəkət var, təşəbbüs var.» (1399/01/21)
Ümidli olduğu üçün bu cür intizar, küncə çəkilmə və əlləri-qolları salmaqla ziddir; motivasiya və ümid yaradaraq Məhdi cəmiyyətinin qurulmasına zəmin hazırlayır:
«İntizar sadəcə oturub gözləmək deyil; intizar hazırlaşmaqdır, addım atmaqdır… Biz fərəci gözləyiriksə, Məhdi cəmiyyətinin qurulması yolunda çalışmalıyıq.» (1399/01/21)
Eyni zamanda tələskənlik və səbirsizliklə də uyğun deyil:
«İntizar – ayıq-sayıq gözləməkdir… səbirsizlik etmək, niyə gec oldu demək deyil.» (1396/02/20)
İntizar hərəkətdir, durğunluq deyil
Həqiqi intizar edənlər tarix boyu ədalətin bərqərar olmasını istəyiblər; bu isə özü bir hərəkat çağırışıdır. Buna görə də zühurun intizarı hərəkətvericidir və durğunluqla ziddir:
«Fərəcin intizarı – zülmü aradan qaldırmaq, haqqı qalib etmək, ədaləti hakim etmək üçün gələcək ilahi qüdrətin intizarıdır… İntizar hərəkətdir, durğunluq deyil.» (1387/05/27)
Bu baxımdan fərəcin intizarı intizar edənlərin üzərinə vəzifələr qoyur və bu vəzifələrə əməl etməklə fərəcin tezləşməsində təsirli ola bilərlər:
«Həqiqi intizarçı o zaman olarıq ki, zəmini hazırlayaq… bu isə İslam hökümlərinə əməl etmək, Quran və İslamın hakimiyyətidir.» (1370/11/30)
1. Özünü tərbiyə – intizarın ən mühüm şərti
«Böyük islahçını gözləyən insan özündə islah zəminlərini hazırlamalıdır.» (1381/07/30)
Bu əsasla, qeybət dövründə intizar edənlərin ən mühüm vəzifəsi mənəvi, əxlaqi və əməli hazırlıqdır:
«İmam Zamanın intizarında olanların ən böyük vəzifəsi, zorakarlara qarşı durmaq üçün özlərini hərtərəfli hazırlamaqdır.» (1381/07/30)
İntizarçı özünüislah, başqasınıislah və cəmiyyətqurma ilə ətraf mühiti Məhdi cəmiyyətinə yaxınlaşdırmalıdır:
«Məhdi cəmiyyəti – ədalət, mənəviyyat, mərifət, qardaşlıq, elm və izzət cəmiyyətidir.» (1399/01/02)
2. Dua, münacat və İmam Zamanla mənəvi rabitə
Qeybət dövründə İmam Mehdi (əleyhissəlam) ilə qəlbi və mənəvi rabitə ümid və intizarı diri saxlayır:
«İmam Zamanla qəlbi və mənəvi rabitə zəruridir, çünki ümid və intizarı daim diri saxlayır.» (1368/12/22)
Xüsusilə zühurdan öncə möminlər ağır imtahanlardan keçirlər:
«Zühurdan əvvəl ciddi sınaqlar olacaq… pak insanlar bu sınaqlardan üzüağ çıxacaqlar.» (1370/11/30)
3. Ədalət tələbkarlığı və zülmə qarşı mübarizə
Məhdiçiliyin əsas şüarı ədalətdir:
«Məhdi yer üzünü zülmlə dolduğu kimi ədalətlə dolduracaq.» (1381/07/30)
Qeybət dövründə intizar edənlərin ən böyük vəzifəsi də ədalət tələbkarlığı və zülmə qarşı durmaqdır:
«Düşmən təhdidi qarşısında dəyərləri müdafiə etməyə hazır olan şəxs, İmam gəlsə onun arxasında dayanacağını iddia edə bilər.» (1381/07/30)
4. İlahi fərəcə ümid və haqq yolunda səbat
Zühura və ilahi fərəcə ümid, mübarizə və müqavimət ruhunu diri saxlayır:
«Haqqın sonda qalib gələcəyinə inanan millət ümidini itirməz; bu ümid ona cəsarət və hərəkət gücü verir.» (1372/12/08)
İntizar ruhu – İslam cəmiyyəti üçün ən böyük fərəc qapısı
Son xilaskarın zühuru dövrünə aparan yolda intizar ruhu İslam cəmiyyəti üçün ən böyük fərəc qapılarından biridir:
«İntizarın özü fərəcdir; ümidvericidir, gücvericidir və gələcəyə dair ümidsizliyin qarşısını alır.» (1393/03/21)
Ümid edirik ki, Allah-taala bizi sözün həqiqi mənasında intizar edənlərdən qərar versin və bu ilahi vədin gerçəkləşməsini bizə göstərsin.