Sadiq əl-Ğəryani-nin BƏƏ ilə bağlı yeni mövqeyi və bunun İrana dəstək çərçivəsində əks-sədası

Son həftələrdə Sadiq əl-Ğəryani ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumları fonunda Iran İslam Respublikasına açıq dəstək verən ən sərt sünni dini fiqurlardan biri kimi diqqət çəkib. O, son çıxışında İranın BƏƏ-də ABŞ-la əlaqəli obyektlərə hücumlarını “Əbu-Dabi rəhbərləri üçün ilahi əzab” adlandırıb və son 15 ildə BƏƏ-nin ərəb dünyasındakı rolunu kəskin şəkildə tənqid edib.
Əl-Qəryaniyə görə, bu gün BƏƏ-nin qarşılaşdığı problemlər uzun illər ərəb xalqlarının işlərinə müdaxilə etməsinin və ABŞ-la Israel-in strategiyalarına dəstək verməsinin təbii nəticəsidir. Onun fikrincə, bu mövqe İranın addımlarına ərəb ictimaiyyətinin müəyyən hissəsində daha çox siyasi və mənəvi legitimlik qazandıra bilər.
O bildirib ki, 2011-ci ildən etibarən BƏƏ ərəb xalqlarının azadlıq və müstəqillik tələblərinə qarşı çıxan qüvvələrin yanında yer alıb. Əl-Qəryani iddia edir ki, Əbu-Dabi maliyyə, silah və kəşfiyyat imkanlarından istifadə edərək regiondakı xalq hərəkatlarını boğmağa çalışıb.
Liviyaya xüsusi toxunan müfti BƏƏ-ni ölkədə siyasi prosesin dağıdılmasının əsas səbəblərindən biri adlandırıb. Onun sözlərinə görə, Əbu-Dabi daxili silahlı qruplara maliyyə və hərbi dəstək verməklə vətəndaş müharibəsinin dərinləşməsinə, yüz minlərlə insanın ölümünə və köçkün düşməsinə səbəb olub.
Əl-Qəryani hesab edir ki, İranın ABŞ hərbi və iqtisadi iştirakına bağlı obyektlərə zərbələri “təcavüz” deyil, həmin ölkənin öz ərazisini ABŞ strategiyalarına xidmət üçün istifadə etməsinə verilən “anlaşılan cavab” kimi qiymətləndirilməlidir.
O daha əvvəl də vurğulamışdı ki, islam məntiqinə görə bir müsəlman ölkəsi xarici güclərin hücumuna məruz qalarsa, ona dəstək vermək dini və mənəvi vəzifədir. Həmçinin ərəb ölkələrində xarici hərbi bazaların mövcudluğunu həmin ölkələri müharibə zamanı legitim hədəfə çevirdiyini bildirmişdi.
Ərəb ictimai rəyində bu açıqlamaların xüsusi əhəmiyyət daşıdığı vurğulanır. Sadiq əl-Ğəryani regionda nadir sünni dini fiqurlardan biridir ki, açıq şəkildə İranı müdafiə edir və eyni zamanda ABŞ, İsrail və BƏƏ siyasətlərini vahid çərçivədə təhlil edir. Bu yanaşmanın xüsusilə islamçı, anti-sionist və anti-hegemon qüvvələr arasında təsir gücünü artıracağı ehtimal olunur.
Məqalənin yekununda qeyd olunur ki, əl-Qəryaninin son mövqeyi ərəb dünyasında Iran-a verilən ən açıq dini və siyasi dəstəklərdən biri hesab olunur və regiondakı qarşıdurmaların təkcə geosiyasi deyil, həm də ideoloji və mənəvi müstəvidə qiymətləndirildiyini göstərir.