Mərakeşli miqrantların İspaniyaya hücumunun pərdəarxasında nə dayanırdı?

"İspaniyanın sərhədləri açılıb" xəbəri sürətlə yayıldıqdan sonra minlərlə mərakeşli İspaniya sərhədinə axışdı. Hadisə nəticəsində azı 90 nəfər həyatını itirdi və ölkədə ciddi qarışıqlıq yarandı.
Miqrantların bir hissəsinin cinayət keçmişinə malik olduğu və cəzadan yayınmaq məqsədilə İspaniyaya getdiyi bildirilir.
Digər qrup isə daha yaxşı iş tapmaq ümidi ilə sərhədi keçməyə çalışırdı. Miqrantlardan biri müsahibəsində deyib ki, səhər oyananda "Seuta sərhədinin açıldığını" eşidib. O bildirib: "Həmin anda yoldaşlarıma dedim ki, gedək ora işləməyə... Bəlkə şansımız gətirdi." O əlavə edib ki, "çox ağır şəraitdə" işlədiyi üçün Avropaya getmək istəyir.
Bununla belə, bir çox jurnalist və analitik hesab edir ki, bu qədər insanın eyni vaxtda sərhədə axın etməsi təbii proses ola bilməz və hadisənin arxasında müəyyən qüvvələr dayanır.

Bu qədər insan sərhədi necə keçə bildi?
Hələ də aydın deyil ki, Mərakeş hakimiyyəti minlərlə insanın ölkədən çıxmasının qarşısını niyə almayıb və digər tərəfdən bu qədər miqrant İspaniya sərhədini necə keçə bilib.
İspaniya rəsmiləri baş verənlərə görə insan alverçilərini günahlandıraraq bunu ölkənin ərazi bütövlüyünün pozulması adlandırırlar. Lakin sosial media istifadəçiləri və bəzi media nümayəndələri hadisənin başqa mərkəzlər tərəfindən idarə olunduğunu iddia edirlər.
Yayılan görüntülərdən görünür ki, insanlarla dolu nəqliyyat vasitələri əvvəlcədən sərhəd yaxınlığına gətirilmişdi. Sərhəddə isə kütləyə qarşı ciddi müqavimət göstərilmədi və onların çoxu rahatlıqla Seutaya daxil oldu.
Digər tərəfdən, Mərakeş əhalisinin müsəlman olması, eləcə də İspaniyanın ABŞ və İsrailin bəzi siyasətlərinə qarşı çıxması, hadisədə ABŞ və İsrailin roluna dair ehtimalları artırıb.
İspaniyanın Fələstin mövqeyi
İspaniya Fələstinin əsas tərəfdarlarından və İsrailin siyasətini tənqid edən ölkələrdən biri hesab olunur. Ölkə Donald Trampın müxtəlif təzyiqlərinə baxmayaraq İsrailə qarşı mövqeyini dəyişməyib və ABŞ-ın siyasətini dəstəkləməkdən imtina edib.
İspaniya həmçinin İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlar üçün öz bazalarını Vaşinqtonun istifadəsinə verməyəcəyini açıqlayan ilk ölkələrdən biri olmuşdu.
Baş nazir Pedro Sançes dəfələrlə ABŞ-ın İrana hücumuna qarşı çıxaraq bunu beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması adlandırmışdı.
Sançes Trampın təzyiqlərinə cavab olaraq bildirmişdi:
"İspaniya yalnız kiminsə cavab tədbirlərindən qorxduğu üçün dünya üçün zərərli və dəyərlərimizlə maraqlarımıza zidd olan işdə iştirak etməyəcək."
O, 2003-cü il İraq müharibəsini xatırladaraq Trampa xəbərdarlıq etmişdi ki, sübut olunmamış iddialarla dünyanı yeni müharibəyə sürükləmək olmaz. Sançes açıq şəkildə demişdi:
"Siz bizi yenidən aldada bilməzsiniz."
Onun sözlərinə görə, İraq müharibəsi Berlin divarının süqutundan sonra Avropada yaranmış ən böyük təhlükəsizlik böhranlarından birinə səbəb olmuşdu və bu təcrübə təkrarlanmamalıdır.
İspaniya eyni zamanda hər il Qəzza əhalisinə əhəmiyyətli humanitar yardımlar göndərən ölkələrdən biridir və fələstinlilər arasında böyük nüfuza malikdir. Hətta ötən ay İspaniya milli komandasının futbol üzrə dünya çempionu olması Qəzzada geniş bayram əhval-ruhiyyəsi yaratmışdı.
Bütün bunlar bəzi media orqanlarında və sosial şəbəkələrdə ABŞ və İsrailin İspaniyaya təzyiq göstərmək və ondan qisas almaq məqsədi güddüyünə dair şübhələrin yaranmasına səbəb olub.
Bu ehtimallar həm karikaturalarda, həm də sosial media paylaşımlarında geniş müzakirə edilir.
Bir istifadəçi yazıb:
"Bu, İspaniyada sadəcə miqrasiya böhranı deyil. Bu, Mossad və CIA tərəfindən planlaşdırılmış, Mərakeş vasitəsilə öz iradəsini qəbul etdirmək istəmədikləri bir ölkəyə qarşı aparılan çoxcəbhəli müharibədir."

Sionist nazir: İspaniya Qəzza sakinlərinə də qapılarını açsın
Miqrant axınından istifadə edən İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir İspaniyadan Qəzza sakinlərini də qəbul etməyi tələb edib.
O bildirib:
"Miqrantları qəbul etmək və insan müxtəlifliyini gücləndirmək istiqamətində qətiyyətli mövqeyinə görə İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançesi səmimi qəlbdən təbrik edirəm. Hamas və Qəzza sakinləri ilə bağlı ciddi narahatlığı olan biri kimi sizdən xahiş edirəm ki, sözlərinizi əmələ çevirin: İspaniyanın qapılarını açın və köçmək istəyən Qəzza sakinlərinə sığınacaq verin. Bu, İspaniyada insan müxtəlifliyini daha da artırmaq üçün əla fürsətdir."

Tramp: Bu, zəif idarəçiliyin nəticəsidir
Donald Tramp da hadisədən siyasi məqsədlərlə istifadə edərək miqrant axınını "İspaniyaya hücum" adlandırıb və bunu "zəif qanunlar, pis idarəçilik və həddindən artıq liberal siyasətin nəticəsi" kimi qiymətləndirib.
O, bu hadisədən istifadə edərək demokratların miqrasiya siyasətini tənqid edib və Konqresdəki partiya yoldaşlarını təbliğ etməyə çalışıb.
Tramp bildirib ki, demokratlar yenidən hakimiyyətə gəlsələr, ABŞ da İspaniyanın üzləşdiyi oxşar vəziyyətlə qarşılaşacaq.
Mərakeşlilərin müsəlman olması – yeni təbliğat vasitəsi
Digər tərəfdən, Mərakeş əhalisinin böyük hissəsinin müsəlman olması islamofob dairələrə yeni fürsət yaradıb.
Onlar İspaniyada baş verən qarışıqlığa dair videoları paylaşaraq müsəlmanları "zorakı" və "kobud" insanlar kimi təqdim etməyə çalışıblar.

İspaniya və bu hücumun nəticələri
İspaniya təxminən 24 saat ərzində 47 mindən çox qanunsuz miqrantı yenidən Mərakeşə qaytara bilib. Bununla belə, hadisənin ölkə üçün başqa nəticələri də olub.
Məsələn, İtaliya Mərakeşdən gələn kütləvi miqrant axınına cavab olaraq İspaniya ilə bağlı Şengen razılaşmalarının tətbiqini müvəqqəti dayandırıb.
Şengen sistemi 29 Avropa ölkəsində pasportsuz sərbəst gediş-gəlişi təmin etsə də, üzv dövlətlər təhlükəsizlik və ictimai asayiş səbəbilə sərhəd nəzarətini müvəqqəti bərpa edə bilirlər.
Beləliklə, bu hadisənin yaxın müddətdə İspaniyanın turizm sektoruna mənfi təsir göstərməsi və ölkənin turizm gəlirlərinin azalmasına səbəb olması ehtimal edilir.