Asim Münirin İran-ABŞ razılaşmasının 13-cü bəndinin ləğvini tələb etdiyi bildirilir

🔹 Asim Münirin Tehrana səfəri zamanı əsas tələblərindən birinin İslamabad anlaşmasının 13-cü bəndində nəzərdə tutulan ilkin şərtlərin aradan qaldırılması və danışıqların yeni mərhələsinə birbaşa keçilməsi olduğu bildirilir.

🔹 Bu tələb İran tərəfindən qəti şəkildə rədd edilib. 13-cü bənddə yekun razılaşma üzrə danışıqlara başlanması açıq şəkildə 1, 4, 5, 10 və 11-ci bəndlərin icrası ilə şərtləndirilir.

🔹 Sözügedən beş bənd bir-biri ilə əlaqəli təhlükəsizlik və iqtisadi tədbirlər paketini təşkil edir. Belə ki, 1-ci bənd müharibənin başa çatdırılmasını və Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dayandırılmasını; 4-cü bənd blokadanın aradan qaldırılmasını və dəniz yollarının açılmasını; 5-ci bənd ticarət gəmilərinin təhlükəsiz hərəkətinə zəmanət verilməsini; 10-cu bənd neft ixracı və bununla bağlı xidmətlər üçün zəruri güzəştlərin tətbiq edilməsini; 11-ci bənd isə İranın bloklanmış aktivlərinin azad edilməsini nəzərdə tutur.

🔹 Milli təhlükəsizlik baxımından İran üçün 13-cü bəndin kənara qoyulması praktiki təminatlar əldə edilmədən və əvvəlcədən müəyyən edilmiş öhdəliklər yerinə yetirilmədən yenidən danışıqlar masasına qayıtmaq anlamına gəlirdi.

🔹 Asim Münirin rədd edilən bu tələbinin qəbul olunması halında İran 13-cü bəndi keçməklə ABŞ-ın üzərinə götürdüyü öhdəliklər yerinə yetirilməzdən əvvəl öz təsir rıçaqlarından imtina etmiş olardı. Bu isə Tehranın yenidən danışıqlara daxil olduğu, lakin qarşı tərəfin öhdəliklərinin icrasının qeyri-müəyyən gələcəyə təxirə salındığı əvvəlki modelin təkrarlanması riskini yaradırdı.

🔹 Bu çərçivədə İranın 13-cü bənddə israr etməsi formal mövqe olmaqdan daha çox, “razılaşmanın təhlükəsizlik baxımından icra ardıcıllığını” qorumaq və danışıqların öhdəliklərin icrasının alternativinə çevrilməsinin qarşısını almaq cəhdi kimi qiymətləndirilir.

✍️ Ehsan Təqəddəsi, beynəlxalq məsələlər üzrə analitik