Qlobal güc balansının yenidən tərifi; dünya hərtərəfli qarşıdurmaya doğru

İslam Times-ın məlumatına görə, beynəlxalq münasibətlər tarixində elə dövrlər var ki, böhranların yığılması, gərginliklərin eyni vaxtda artması və böyük güclərin davranışındakı dəyişikliklər dünyanın sabit bir nizamdan qeyri-sabit və naməlum bir nizama keçdiyini göstərir. Belə anlar adətən böyük dönüşlərdən öncə baş verir; müharibələrin artıq istisna sayılmadığı, hüquqi qaydaların çəkindirici funksiyasını itirdiyi və qlobal siyasətin tədricən güc sınağı meydanına çevrildiyi zamanlar. Bu şəraitdə zahirən ayrı-ayrı böhranlar kimi görünən hadisələr, əslində güc balansının, ittifaqların və beynəlxalq sistemin gələcəyinin yenidən tərifini göstərən daha böyük bir mənzərənin hissələridir.

Yasir Fravilə «İslam Times»ə müsahibəsində bildirir ki, Efiopiyada, Aralıq dənizində və Fars körfəzində qüvvələrin genişmiqyaslı hazır vəziyyətə gətirilməsi, eləcə də Avropada hərbi mövcudluğun artırılması, böyük dünya güclərinin geniş bir qarşıdurmaya hazırlaşdığını göstərir.
O izah edir ki, gələcək qarşıdurmaların ehtimalən Avropa və Yaxın Şərqlə məhdudlaşmayacağı, Karib hövzəsini, Venesuelanı, Kolumbiyanı və Uzaq Şərqi də əhatə edəcəyi gözlənilir.
Misirli analitikin fikrincə, Şərqdə formalaşan ittifaqlar regionun gələcəyini müəyyən edəcək əsas amildir. Qərb ittifaqı çərçivəsinə daxil olan bölgələrin — Şimali Afrika, Fars körfəzi, Şam bölgəsi və Fələstin — rəhbərliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Onun qənaətinə görə, sionist rejim Şərq və Avropada müharibənin nizə ucu rolunu oynayır və Şərqi Avropa, Rusiyanın cənubu və Şərqdə aparılacaq əməliyyatlar onun komandanlığı altında həyata keçiriləcək. Bu proses Türkiyənin əməkdaşlığı və Misirin logistik dəstəyi — insan qüvvəsi, texnika və sursat təminatı, eləcə də Misirə hücum halında boğazların və Nil çayının qollarının qorunması — ilə mümkün olacaq.
Nəhəng Renessans bəndi ətrafında Patriot sistemlərinin və İsrailə məxsus müdafiə avadanlıqlarının yerləşdirilməsi, Aralıq dənizində sualtı qayıqların və pilotsuz uçuş aparatlarının genişləndirilməsi, həmçinin Misir, Türkiyə, Qərb, Yunanıstan, Kipr və İsrail arasında koordinasiya, hamısı təchizat xətlərinə nəzarət və Qərbi Asiyanın mərhələli şəkildə mühasirəyə alınması cəhdlərini göstərir.

Fravilə həmçinin Almaniya və Fransada məcburi hərbi xidmətin bərpasının bu ölkələrdə siyasi və hərbi partlayış ehtimalını artırdığını vurğulayır.
ABŞ-ın Venesuela və Kolumbiya ilə bağlı hərəkətləri, Çinin bu bölgələrdəki mövcudluğu, eləcə də İran raketləri və PUA-larının yerləşdirilməsi gələcək qarşıdurmanın formasını aydın şəkildə göstərir. İranın pilotsuz uçuş aparatları və raketlərinin kütləvi istehsalı yalnız İsraillə qarşıdurma ilə məhdudlaşmır; Kürdüstan və Azərbaycanda silah şəbəkələrinin azaldılması və nəzarət tədbirləri də göstərir ki, Şərq və Qərb arasında bu qarşıdurma olduqca ağır və baha başa gələcək. Qərbi Asiya və Şimali Afrika isə onun ən çətin döyüş meydanı olacaq.
Fravilənin fikrincə, Şimali Koreya–Çin–Rusiya–İran ittifaqı coğrafi miqyas və strateji davamlılıq baxımından ən güclü ittifaqdır və Yaponiyanın yenidən silahlanması, eləcə də İndoneziya, Malayziya, Hindistan və Avstraliya kimi ölkələrin iştirakı belə bu prosesi dayandıra bilməz. Bu şəraitdə İran çəkindirici silahların istehsalı sahəsində yenidən baxış keçirməli və nüvə çəkindirici silahına sahib olmağı qaçılmaz bir zərurət kimi dəyərləndirməlidir.
Bu misirli analitikin sözlərinə görə, qlobal qarşıdurmanın qığılcımı böyük ehtimalla İrana, Venesuelaya və Tayvana hücumla alovlanacaq və dünyanı hərtərəfli, çoxqütblü bir toqquşma dövrünə daxil edəcək.

Müsahibə: Məsumə Füruzan