Amerikalıların Omanın Tehran ilə Vaşinqton arasında vasitəçiliklə bağlı mövqelərinə reaksiyası göstərir ki, sionist rejim və amerikalılar Omandan ciddi şəkildə narazıdırlar.
ABŞ-ın 2016-2019-cu illərdə Maskatdakı keçmiş səfiri Mark Sivers (Uilyam F. Vekslerlə birlikdə) aprel ayında Oman əleyhinə “Omanın uğursuz diplomatiyası Sultan üçün xəbərdarlıq siqnalı olmalıdır” adlı məqaləsində yazıb: “Oman illərdir uğurla vasitəçi kimi çıxış edib və Vaşinqtonda, eləcə də digər xarici paytaxtlarda yüksək qiymətləndirilən dəyərli gizli xidmətlər göstərib. Lakin son dövrlərdə Omanın vasitəçilik cəhdlərinin keyfiyyəti ciddi şəkildə pisləşib. Bu, xüsusilə Maskatın son diplomatiyasında aydın görünür; diplomatiya dörd cəbhədə uğursuz oldu: bu müharibənin qarşısını almadı, Omanın ABŞ-la münasibətlərinə dərin zərbə vurdu, Omanı Körfəz qonşuları arasında təcrid etdi və hətta İranın hərbi hücum hədəflərindən birinə çevrilməkdən qoruya bilmədi. Nadir hallarda diplomatik təşəbbüs bu qədər tam şəkildə uğursuz olur.”
Bu amerikalı diplomat arqumentində yanlış iddialara da əsaslanaraq bildirir ki, İran son müharibədə hətta Omana da hücum edib. Halbuki Oman rəsmiləri bunu ən azı rəsmi şəkildə təsdiqləməyiblər, əksinə İran rəhbərliyinin bölgədəki Amerika bazalarını vurmaq reaksiyasını haqlı sayıblar.
Keçmiş amerikalı diplomat Omandan o qədər qəzəblənib ki, hətta Oman sultanına da yol göstərməyə çalışıb və yazıb: “Yaxın aylarda Sultan Heysəm bin Tariq Al Səid anlamalıdır ki, Oman necə bu vəziyyətə düşdü və sələfinin uğurla tətbiq etdiyi xarici siyasət və vasitəçilik strategiyalarına qayıtmalıdır. Qısa müddətdə isə çuxurların birinci qaydasını anlamalıdır: özünü dərin çuxurda görürsənsə, qazmağı dayandır.”
Bu “çuxur” tövsiyəsini ABŞ rəhbərlərinə və Pentaqona vermək daha doğru olmazdımı? Yəni İrana hücumdan sonra anlayanda ki, İslam Respublikası üç günə süqut etmədi və özünüz çuxura düşmüsünüz, qazmağa davam etməyin, səhv hesablamalarınızı yenidən gözdən keçirin və Oman daxil olmaqla başqalarını günahlandırmağı dayandırın.
Oman bir yana, ABŞ hansı çuxura düşdüyünü anlayanda NATO-dan, Avropa ölkələrindən, hətta Şərqi Asiyadan kömək istədi. Amma bir çox ölkələr — ən azı rəsmi və açıq mövqedə — İrana qarşı təcavüzü tanımayaraq, Trampın ABŞ-ı və bir çox ölkəni Hörmüz boğazını və bütün Fars körfəzini qeyri-sabit etməklə saldığı çuxura düşmək istəmədilər.
Diqqətçəkən məqam
Mark Sivers bu yazıda dünyadakı diplomatik vasitəçiləri “böyük və səs-küylü” və “kiçik və sakit” (o cümlədən Oman) olaraq bölüb və yazıb ki, Omanın son vasitəçiliyi, xüsusilə müharibə ərəfəsində, “qərəzli”, “etibarsız”, “ehtiyatsız” və “səs-küylü” olduğu üçün uğursuz olub.
ABŞ-ın bölgədə dillər əzbəri olan Omanın vasitəçi rolunu, özü də ABŞ-ın Maskatdakı keçmiş səfirinin dilindən gözdən salmağa çalışması bir qədər qəribə görünür. Amma bir az araşdıranda məlum olur ki, bu mövqe o qədər də təəccüblü deyil. Çünki həmin Sivers 2021-ci ildən etibarən Əbu-Dabidə Amerika Yəhudiləri Komitəsinin rəhbəridir. Təbii ki, bu halda onun Oman əleyhinə sionistlərin səsini çıxarması və Maskatdan qəzəbli olması adi haldır.
Çünki Omanın son məntiqli mövqeləri ABŞ-ı ciddi şəkildə narahat edib. Bu mövqelərə baxın:
- Oman xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi 8 esfənddə (27 fevral), ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəyə başlamasından bir gün əvvəl Amerikaya getdi və nisbətən qeyri-adi addımla danışıqların bəzi detallarını açıqlayıb dedi ki, “nüvə sazişi əlçatandır”. Ehtimal ki, o anlayıbmış ki, ABŞ müharibəyə hazırlaşır və bu addımla həqiqətin bir hissəsini Amerika siyasətçilərinin bir hissəsinə çatdırmaq istəyib.
Müharibə başlayan kimi Bədr əl-Busaidi tvit yazdı: “ABŞ, bu müharibə sizin müharibəniz deyil.”
Müharibə zamanı Körfəz ölkələrində ABŞ maraqları hədəfə alınarkən, Körfəz ölkələrinin əksəriyyətinin İrana qarşı sərt etiraz etdiyi bir vaxtda, əl-Busaidi “The Economist” jurnalında yazdı ki, İranın cavabı, İran İslam Respublikasını məhv etməyi hədəfləyən tammiqyaslı müharibə qarşısında İran rəhbərliyi üçün yeganə məntiqli və qaçılmaz seçim idi.
Buna görə də ABŞ-ın əsəbiləşməsi təbiidir.