İsrail Qəzzada yeni müharibə axtarışındadır

İsrail mənbələrinin bildirdiyinə görə, bu gün – bazar günü – sionist rejimin təhlükəsizlik kabineti Qəzzada müharibənin yenidən başlanması ehtimalını müzakirə edəcək. Bu isə İsrailin 10 oktyabrdan qüvvəyə minmiş HƏMAS-la atəşkəs razılaşmasını davamlı şəkildə pozduğu bir vaxtda baş verir.
Bu qərar, israilli hərbi analitikin Baş nazir Benyamin Netanyahu barədə xəbərdarlığından sonra gündəmə gəlib. O bildirmişdi ki, Netanyahu ümumi seçkilər ərəfəsində siyasi üstünlük qazanmaq üçün Qəzzada müharibəni yenidən başlatmaq istəyir.
Adının açıqlanmasını istəməyən israilli rəsmi deyib ki, bu iclas HƏMAS-ın silahsızlanma razılaşmasına sadiq olmadığı qənaətinə gəldikdən sonra təyin olunub. O, bu məsələ ilə bağlı vasitəçilərlə danışıqların davam etdiyini də bildirib.
Hesabatlarda ziddiyyət
Bu açıqlamalar İsrail Yayım Qurumunun verdiyi xəbərlərlə ziddiyyət təşkil edir. Həmin məlumata görə, HƏMAS vasitəçilərin planına cavab təqdim edib. Cavabda bəzi maddələrə düzəlişlər, həmçinin İsrailin atəşkəs sazişi çərçivəsində öhdəliklərini tam və dərhal yerinə yetirməsinin təmin olunması, müharibənin başa çatması üçün dəqiq vaxt cədvəli tələbi yer alıb.
HƏMAS-ın mövqeyi
Məlumatlı siyasi mənbələr bildiriblər ki, HƏMAS silah məsələsinin müzakirəsinə ilkin razılıq verib, lakin bunu Fələstin xalqının siyasi hüquqlarının təmin olunması və hərtərəfli təhlükəsizlik mexanizmləri ilə şərtləndirib.
HƏMAS öz tələblərini də təkrarlayıb, o cümlədən:

• Tam atəşkəs
  İsrailin Qəzza zolağından tam çıxması
  Yenidənqurma
  Beynəlxalq qüvvələrin daxil olması
  Qəzza idarəçiliyinin texnokrat komitəyə verilməsi

İsrailin ultimatumu
İsrail HƏMAS-a ötən fevralın sonundan etibarən 60 gün vaxt vermişdi ki, silahlarını təhvil versin. Lakin HƏMAS əvvəlcə İsrailin razılaşmanın birinci mərhələsindəki öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb etmişdi. Təl-Əviv isə buna əməl etməyib.
Məskunlaşma nazirinin çağırışı
İsrailin məskunlaşma naziri Orit Strok qarşıdakı həftələrdə “HƏMAS silahsızlaşdırılmasa”, Qəzzada “soyqırımın” yenidən başlamasını tələb edib.
Bu təhdid, “Haaretz” qəzetinin hərbi analitiki Amos Harelın 24 aprel tarixli məqaləsindən sonra səsləndirilib. Harel yazmışdı ki, Netanyahu hökuməti “Qəzzaya yeni hücuma” hazırlaşır.
O bildirib ki, bu addımlar təsadüfi deyil və hökumət yeni hücum üçün zəmin yaradır.
Harel həmçinin qeyd edib ki, seçkilər yaxınlaşdıqca Netanyahu “müharibə alovunu digər cəbhələrdə diri saxlamaq” istəyir.
O əlavə edib ki, Netanyahuya qarşı çıxanlar onun Qəzzada “tam qələbə” qazana bilməməsini tənqid edirlər. Buna görə də müharibənin yenidən başlanması onun bu məqsədə sadiqliyini göstərmək üçün fürsət ola bilər.
“Mütləq qələbə” hədəfinə etiraz
Qəzza müharibəsinin başlanğıcından bəri Netanyahu “mütləq qələbə” qazanmaq əzmində olduğunu deyib. Lakin müxalifləri bu məqsədi tənqid edib və sorğulara görə, 2024-cü ilin avqustunda israillilərin 48 faizi bunu “qeyri-real” hesab edib.
İsrail öhdəliklərini pozur
İsrail atəşkəs sazişinin birinci mərhələsində üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən, o cümlədən keçid məntəqələrinin açılması və humanitar yardımların daxil olmasından imtina edib. Bu isə Qəzzada 2,4 milyon əhalinin təxminən 1,9 milyon köçkünün humanitar vəziyyətini daha da ağırlaşdırıb.
Ötən ilin yanvar ayının ortalarında Tramp razılaşmanın ikinci mərhələsinin başlandığını elan etmişdi. Bu mərhələ Qəzza üçün keçid idarəetmə strukturlarının qurulması, HƏMAS və digər qrupların silahsızlaşdırılması, İsrail ordusunun daha da geri çəkilməsi və yenidənqurmanın başlanmasını nəzərdə tuturdu. Lakin bunların heç biri praktikada həyata keçirilməyib.