ضربه‌ای میلیاردی به قلب سامانه جاسوسی آمریکا در غرب آسیا

جنگ ۴۰ روزه اخیر میان ایران و آمریکا – رژیم صهیونیستی نه‌تنها معادلات نظامی و ژئوپلیتیک غرب آسیا را دگرگون ساخت بلکه با افشای جزئیات تازه‌ای از عمق و دقت بی‌سابقه حملات ترکیبی موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی پرده از یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های اطلاعاتی-امنیتی ایالات متحده در هشت دهه اخیر برداشت.

اخیراً انتشار گزارش اختصاصی شبکه ان‌بی‌سی‌نیوز که توسط منابع متعدد مطلع در کنگره و جامعه اطلاعاتی آمریکا تأیید شده، نشان می‌دهد که پهپادهای ایرانی با بهره‌مندی از فناوری پیشرفته ناوبری و احتمالاً هماهنگی اطلاعاتی با روسیه، موفق شدند خسارتی چندین میلیارد دلاری به تأسیسات حیاتی سیا و دیگر نهادهای جاسوسی آمریکا از ریاض تا سلیمانیه وارد آورند؛ آسیبی که از هر حادثه مشابه در تاریخ این سازمان فراتر رفته و اکنون پرسش‌های جدی درباره آمادگی پدافندی و هزینه‌های بازسازی توان اطلاعاتی واشنگتن در منطقه برجسته ساخته است.

وسعت و بی‌سابقه بودن خسارت‌ها
بر اساس گزارش این رسانه آمریکایی، حملات موشکی و پهپادی ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل، خسارتی بی‌سابقه به تأسیسات و تجهیزات اطلاعاتی ایالات متحده در سراسر منطقه غرب آسیا وارد کرده است .
چهار منبع مطلع به این شبکه گفته‌اند که گستردگی این خسارت‌ها از هر آسیب مشابهی که تاکنون دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا متحمل شده‌اند، بیشتر بوده است و این اولین بار از زمان تأسیس سیا در سال ۱۹۴۷ است که تأسیسات آن در این مقیاس مورد هدف قرار می‌گیرد.

ابعاد مالی: هزینه‌ای چندین میلیارد دلاری
منابع خبری هزینه بازسازی تأسیسات و جایگزینی تجهیزات آسیب‌دیده را چندین میلیارد دلار برآورد کرده‌اند .

برآوردهای دقیق‌تر که توسط مؤسسه امریکن انترپرایز مطرح شده، نشان می‌دهد که تنها هزینه بازسازی زیرساخت‌های فیزیکی از ۵ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت، آن هم بدون احتساب هزینه تجهیزات و سامانه‌های نظامی و اطلاعاتی تخریب‌شده است.

 این خسارت‌ها کنگره آمریکا را با ضرورت تأمین منابع مالی جدید برای بازسازی و تقویت دوباره توان اطلاعاتی خود در منطقه مواجه کرده است.

جزئیات اهداف مورد اصابت
بر اساس اطلاعات موجود، حملات ایران طیف گسترده‌ای از اهداف اطلاعاتی و نظامی آمریکا را در بر گرفته است که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

مرکز سیا در ریاض، عربستان سعودی: این مرکز که در محوطه سفارت آمریکا در ریاض مستقر است، در ماه مارس هدف پهپادهای ایرانی قرار گرفت . بر اساس ارزیابی‌های اطلاعاتی غرب، این حمله احتمالاً با استفاده از دو پهپاد شاهد ارتقاءیافته انجام شده است به این صورت که نخستین پهپاد بدنه ساختمان را تخریب و پهپاد دوم از سوراخ ایجادشده وارد و در داخل تأسیسات منفجر شده است . این حمله خسارت قابل‌توجهی به ساختمان و تجهیزات گردآوری اطلاعات سیا وارد کرده است .

مرکز اطلاعاتی آمریکا در استان سلیمانیه عراق: این مرکز نیز در روزهای ابتدایی جنگ مورد اصابت قرار گرفت . علاوه بر این، حملات زمینی و فرامرزی نیروهای ویژه ایران در مناطق سلیمانیه و اربیل، با هدف متلاشی کردن شبکه‌های جاسوسی وابسته به سیا و موساد انجام شده است .

سایر تأسیسات و تجهیزات: منابع از آسیب دیدن سامانه‌های راداری، ایستگاه‌های شنود الکترونیک ثابت، سامانه‌های مخابراتی ماهواره‌ای، مراکز پردازش داده و حتی خطوط برق و سیستم‌های خنک‌کننده که برای عملکرد تجهیزات پیشرفته حیاتی هستند خبر داده‌اند .

گزارش اولیه نشان می‌دهد که بیش از ۱۰۰ هدف در کشورهای مختلف از جمله قطر، امارات، بحرین، اردن، کویت و عربستان سعودی مورد اصابت قرار گرفته و ۱۶ پایگاه آمریکایی در این حملات دچار خسارت شده‌اند .

نگرانی از نقش احتمالی روسیه و ابعاد فنی حملات
یک لایه مهم از این ماجرا، تحقیقات محرمانه اطلاعاتی آمریکا در مورد نقش احتمالی روسیه در پشت پرده این حملات است . تحلیلگران آمریکایی در حال بررسی دو فرضیه اصلی هستند:

1- اشتراک‌گذاری اطلاعات: اینکه روسیه اطلاعات دقیقی در اختیار ایران قرار داده تا اهداف باارزش آمریکایی را با دقت بیشتری انتخاب کند .

2- ارتقای فناوری: اینکه روسیه با ارائه سامانه ناوبری ماهواره‌ای پیشرفته "کومتا-ام" ، دقت و توانایی پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران را در مقابل جنگ‌الکترونیک به طرز چشمگیری افزایش داده است .

گزارش‌ها حاکی از آن است که سطح دقت و اثربخشی حملات ایران به اندازه‌ای بوده که یک نهاد اطلاعاتی غربی به این نتیجه رسیده است که روسیه "به احتمال قوی" در کمک به ایران برای شناسایی اهداف نقش داشته است . با این حال، محققان هنوز به نتیجه نهایی در مورد اینکه آیا ایران مستقیماً از اطلاعات جاسوسی روسیه برای حمله به سفارت ریاض استفاده کرده یا خیر، دست نیافته‌اند.

چالش‌های راهبردی و پیامدهای عملیاتی
این حملات علاوه بر خسارت مالی پرسش‌های جدی درباره آمادگی وزارت دفاع و جامعه اطلاعاتی آمریکا برای مقابله با حملات گسترده و دقیق مطرح کرده است .

کارشناسان نظامی آمریکایی از جمله ست جونز از مؤسسه امریکن انترپرایز، معتقدند که سامانه‌های دفاعی این کشور آمادگی کافی برای رویارویی با چنین حجم و الگویی از حملات نداشته و آمریکا در این جنگ با یک ضربه سنگین مواجه شده است.

همچنین باید افزود گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌الملل (CSIS) نشان می‌دهد که حدود ۶۵ درصد از موشک‌های پاتریوت و بیش از ۳۸ درصد از سامانه‌های ضدموشکی تاد (THAAD) در طول جنگ مصرف شده و این موضوع یک چالش بزرگ برای پنتاگون ایجاد کرده است .

علاوه بر این در روزهای ابتدایی جنگ سامانه‌های راداری پیشرفته آمریکایی مانند AN/TPY-2 در اردن و AN/FPS-12 در قطر به طور کامل منهدم شدند .

در سطح کلان، وزارت دفاع آمریکا هزینه جنگ را تاکنون ۳۷.۵ میلیارد دلار اعلام کرده و برای ادامه عملیات، درخواست بودجه اضطراری ۶۷ میلیارد دلاری را مطرح نموده است .

در پایان باید یاداور شد عملیات ترکیبی ایران در جریان جنگ اخیر، با تمرکز بر اهداف اطلاعاتی-نظامی و بهره‌مندی احتمالی از فناوری - اطلاعات به یکی از بزرگ‌ترین و پرهزینه‌ترین ضربات وارد شده به شبکه جاسوسی آمریکا در دهه‌های اخیر تبدیل شده است.

خسارت میلیارد دلاری به زیرساخت‌های حیاتی، تردیدهای جدی درباره اثربخشی سامانه‌های پدافندی آمریکا در برابر حملات ترکیبی آینده ایجاد کرده و بازیابی کامل توان عملیاتی و اطلاعاتی واشنگتن در غرب آسیا را با چالش‌های راهبردی و مالی عظیمی مواجه ساخته است.