در همین چارچوب، برنامههای چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با حضور شخصیتها، علما و اندیشمندانی از کشورهای مختلف اسلامی در تهران در حال برگزاری است. این رویداد تأکیدی بر این واقعیت است که گفتوگو و همگرایی میان مسلمانان، دروازهٔ اصلی برای رویارویی با چالشهای مشترک به شمار میرود.
شیخ حسین غبریس، مسئول روابط عمومی تجمع علمای مسلمین در لبنان، در گفتوگویی اختصاصی با پایگاه خبری «اسلامتایمز»، برگزاری این کنفرانس در شرایط کنونی را «حامل پیامی بسیار مهم» دانست. او از اقدام مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی برای ساماندهی چهلمین دورهٔ این کنفرانس، آن هم در میان شرایط دشوار حاکم بر منطقه و جهان اسلام، قدردانی کرد.
غبریس تصریح کرد: «پافشاری بر برگزاری کنفرانس در بحبوحهٔ این حجم از چالشها، بهخودیخود یک پیام و چالشی در برابر انواع فشارها و تلاشها برای ضربهزدن به وحدت مسلمانان است.» او تأکید کرد که شرایط فعلی، مسئلهٔ وحدت اسلامی را به «یک نیاز مبرم و نه یک امر تشریفاتی یا شعار سیاسی» تبدیل کرده است.
این مقام دینی افزود: «این کنفرانس در شرایطی برگزار میشود که ما در جهان عرب و اسلام، بهویژه در سطح منطقه، شاهد تحولات گوناگونی هستیم. برگزاری این نشست تأکید میکند که جمهوری اسلامی ایران، اعم از رهبری، دولت و ملت، از همان نخستین لحظهٔ پیروزی انقلاب تا به امروز، همچنان به مسیر اعلامشدهٔ خود وفادار مانده است؛ مسیری که نمود بارز آن وحدت مسلمانان و حمایت از آرمانهای برحق جهان اسلام است.»
وحدت اسلامی در برابر طرحهای تجزیهطلبانه
غبریس با اشاره به اینکه منطقه «با تلاشهای مداوم برای ایجاد شکاف میان مؤلفههای خود، بهویژه میان اهلسنت و شیعیان روبهروست»، تأکید کرد که مقابله با این طرحها از مسیر بازسازی اعتماد میان مسلمانان میگذرد.
او گفت: «ما امروز بهشدت نیازمند وحدت صفوف اسلامی هستیم و باید در برابر تمام توطئههایی که میخواهند جبههٔ ما را در هم بشکنند، به یکدیگر تکیه کنیم. دشمن از تفرقه سود میبرد و هرچه مسلمانان از یکدیگر فاصله بگیرند، هدفقراردادن آنها آسانتر میشود.»
وی با بیان اینکه کنفرانس وحدت اسلامی «در مسیر درستی گام برمیدارد»، ابراز امیدواری کرد که این رویداد مانند نشستهای پیشین نتایج مطلوبی به همراه داشته باشد. غبریس همچنین بر ضرورت گذار ایدهٔ وحدت از سطح گفتار به میدان عمل، هماهنگی و همکاری میان اجزای مختلف جهان اسلام تأکید کرد.
فلسطین؛ آزمون واقعی وحدت
غبریس در ادامه به مسئلهٔ فلسطین پرداخت و آن را نمونهای روشن از امکان عبور از اختلافات مذهبی در رویارویی با یک آرمان مشترک اسلامی خواند.
او خاطرنشان کرد: «از همان نخستین لحظهٔ پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، کاملاً مشخص بود که فلسطین جایگاهی محوری در سیاستها و مواضع این کشور دارد. امام خمینی (ره) نیز پیش از پیروزی انقلاب، در کنار فلسطین ایستاد و خواهان وحدت میان مسلمانان شد.»
وی اضافه کرد: «وقتی میگوییم ایران در کنار فلسطین ایستاده است، از ملت و آرمانی سخن میگوییم که بر پایهٔ مذهب استوار نیست. فلسطین یک کشور عربی و اسلامی است که اکثریت مردم آن را اهلسنت تشکیل میدهند و هیچ مؤلفهٔ شیعی در آن حضور ندارد تا دستاویزی برای این ادعا شود که حمایت ایران از فلسطین ریشه در انگیزههای مذهبی دارد.»
غبریس تصریح کرد: «بنابراین، حمایت از فلسطین ثابت میکند که یک مسئلهٔ فراگیر اسلامی قادر است بر شکافهای مذهبی غلبه کند. از این رو باید معنای وحدت را بهدرستی درک کنیم؛ وحدت به این معنا نیست که مسلمان از مذهب خود دست بکشد، بلکه به این معناست که بداند چگونه با برادر مسلمان خود بر سر مسائل کلان و مشترک همگام شود.»
وحدت؛ برندهترین سلاح
غبریس تأکید کرد که وحدت میان اهلسنت و شیعیان میتواند به مؤلفهای قدرتمند در برابر تحریمها و فشارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی تبدیل شود.
او گفت: «برندهترین و نیرومندترین سلاحی که میتوانیم با آن به مصاف تهدیدات برویم، وحدت است. با تکیه بر وحدت میان شیعه و سنی میتوانیم تحریمها، فشارها، محاصره و جنگها را دور بزنیم و بیاثر کنیم.»
وی افزود: «جهان اسلام از ظرفیتهای شگرف انسانی، اقتصادی، جغرافیایی و سیاسی برخوردار است، اما مشکل اصلی در عدم بهکارگیری این توانمندیها در چارچوب یک چشمانداز مشترک نهفته است. هرگاه تلاشها همافزا شود، تحمیل ارادهٔ قدرتهای خارجی بر کشورها و ملتهای ما بسیار دشوار خواهد شد.»
غبریس در خصوص رویاروییهای اخیر اظهار داشت: «جمهوری اسلامی ایران موفق شد دستاورد نظامی و میدانی روشنی را محقق کند.» او یادآور شد که «بسیاری از صداها در داخل خود ایالات متحده نیز به عظمت دستاورد ایران اذعان کردهاند.»
او خاطرنشان کرد: «خواستهٔ امروز این است که به دستاوردهای کنونی بسنده نکنیم، بلکه بر پایهٔ آنها مسیر را ادامه دهیم. اگر پایداری و وحدت میتوانند در برابر جنگ بایستند، بیتردید قادرند در برابر محاصرهٔ اقتصادی و فشارهای سیاسی نیز مقاومت کنند.»
غبریس با تأکید بر اینکه رویارویی با تحریمهای اقتصادی از عهدهٔ یک کشور یا ملت بهتنهایی ساخته نیست، عنوان کرد: «همکاری میان کشورهای اسلامی میتواند شبکهٔ قدرتمندی برای کاهش پیامدهای محاصره ایجاد کند.»
وی بیان کرد: «محاصرهٔ اقتصادیِ تحمیلشده از سوی دولت آمریکا بر ملت، نظام و رهبری ایران، در صورت همافزاییِ تلاشهای اسلامی هرگز به اهداف خود نخواهد رسید. بهترین سلاحی که میتواند ما را از وضعیت کنونی برهاند، همبستگی متقابل است.»
او ادامه داد: «ما نمیگوییم وحدت، تفاوتها را از بین میبرد؛ تفاوتها وجود دارند و پابرجا خواهند ماند، اما مسئلهٔ اصلی این است که مانع تبدیل این تفاوتها به درگیری یا فتنه شویم. ما ممکن است در جزئیات اختلافنظر داشته باشیم، اما وقتی پای سرنوشت، منافع و مسائل کلان به میان میآید، باید در کنار یکدیگر باشیم.»
مسئولیت جهان عرب و اسلام
غبریس تحقق وحدت را مسئولیتی دانست که «تنها بر دوش ایران نیست»، بلکه تمام دولتها، حکومتها، جریانهای سیاسی و ملتهای مسلمان را در بر میگیرد.
او گفت: «بخش عمدهٔ جهان عرب را برادران گرامی اهلسنت تشکیل میدهند؛ از دولتها و احزاب گرفته تا نیروها، ملتها، گروهها و آحاد مردم. امروز از همگان خواسته میشود تا به ایدهٔ وحدت اسلامی بازگردند.»
وی افزود: «از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، دعوت مسئولان ایرانی به وحدت میان مسلمانان متوقف نشده است. این فراخوان نباید دعوتی مختص به ایران یا یک مذهب خاص تلقی شود، بلکه باید آن را دعوتی برای گردهمآمدن مسلمانان بر محور منافع مشترکشان دانست.»
غبریس در بخش پایانی سخنان خود، به نقشی که پاکستان در مذاکرات اخیر ایفا کرد پرداخت و آن را الگویی از امکان همکاری کشورهای اسلامی، بهدور از صفبندیهای مذهبی، برشمرد.
او گفت: «پاکستان بیشترین سهم را در مذاکراتی داشت که تا این لحظه به نتایج فعلی منجر شده است؛ کشوری که دارای اکثریت سنیمذهب است. این رویداد بهخودیخود گواه آن است که همکاری میان کشورهای اسلامی نباید تحت سیطرهٔ وابستگیهای مذهبی قرار گیرد.»
این مقام مسئول افزود: «کشورهای دیگری مانند قطر، مصر و ترکیه نیز که دارای اکثریت مسلمان سنی هستند، میتوانند نقشآفرینی کنند. اگر این نقشها با یکدیگر همافزا شوند، میتوانیم به دستاوردهای مهمی در سطح منطقه و جهان اسلام دست یابیم.»
شیخ حسین غبریس در پایان تأکید کرد: «ما ایمان داریم که وحدت اسلامی یک ضرورت، تکلیف و اقدامی همیشگی است، نه رویکردی که صرفاً هنگام وقوع بحرانها به آن متوسل شویم. اگر میخواهیم با تحریمها، محاصره، جنگها و طرحهای تجزیهطلبانه مقابله کنیم، در گام نخست باید دوشادوش یکدیگر بایستیم و وحدت مسلمانان را به قدرتی واقعی برای پاسداری از ملتها، منافع و تحقق اهدافمان تبدیل کنیم؛ انشاءالله.»